Dec 21, 2022
उत्कृष्ट विद्यार्थी बन्ने १८ उपायहरू मनन गर्नुहाेस् :
उपाय -१
प्रत्येक कक्षाका लागि आवश्यक कुराहरुलाई राम्रोसँग बुझ्नुहोस्। त्यो कक्षामा कसरी पढाइन्छ, तपाईबाट शिक्षक/ कक्षाले के-कस्तो आशा/ अपेक्षा गर्नेछन् भन्ने कुरा राम्रोसँग बुझ्नुहोस्। त्यस्तै शिक्षक र प्रशासनसँगै परीक्षा कसरी हुन्छ र कक्षाका लागि कसरी राम्रो गर्ने भनेर सोधखोज गर्नुहोस् ।
उपाय -२
सक्रिय सिकारु बन्नुहोस् । सक्रिय पढाइ, लेखाइ, बोलाइ र सुनाइको माध्यमबाट नयाँ-नयाँ तरिका अपनाउन चिन्तन गर्नुहोस् ।
उपाय -३
प्रत्येक विषयमा त्यही विषयअनुसार त्यही विषयमा सोच्नुहोस् जस्तो तपाईं इतिहास विषय पढ्दै हुनुहुन्छ भने अथवा इतिहासको कक्षामा हुनुहुन्छ भने तपाईंले इतिहासमै सोच्नुपर्छ रसायनशास्त्रको कक्षामा हुनुहुन्छ भने रसायनशास्त्रमै सोच्नुपर्छ ।
उपाय -४
प्रश्नकर्ता बन्नुहाेस् । आफूलाई शिक्षकसँग प्रश्न सोधेर प्रवचन र छलफलमा व्यस्त राख्नुहाेस् यदि तपाईं कक्षामा प्रश्न सोध्नुहुन्न भने तपाईं विषयवस्तु राम्रोसँग बुझ्नुहुन्न ।
उपाय -५
तपाईंले पढ्ने विषयवस्तुहरूबीचको अन्तरसम्बन्ध बुझ्नुहाेस् । प्रत्येक कक्षाका विषयवस्तुहरू एक-आपसमा अन्तरसम्बन्धित हुन्छन्। विषयवस्तुको एउटा क्रम र पद्धति हुन्छ। त्यसैले सुँगाजस्तो नघोक्नुहाेस् । बुझ्न्नुहाेस्,ध्यान दिनुहाेस्, पढ्नुहाेस् र सधैँ नयाँ कुरालाई पुरानो सिकाइसँग जोडेर हेर्नुहाेस् ।
उपाय -६
तपाईं शिक्षकलाई आफ्नै खेलको 'कोचझै ' ठान्नुहाेस्। आफूलाई समूहको सदस्यका रूपमा ठान्नुहाेस् र प्रशिक्षकले भने जसरी सोच्ने अभ्यास गर्नुहाेस् । उदाहरणका लागि बीजगणितको कक्षामा आफूलाई बीजगणित टिम र शिक्षकसँग खेल मैदानमा खेलका लागि कसरी तयार रहनुपर्छ भनेर शिक्षकले निर्देशन दिएअनुसार अभ्यासका लागि गएको ठान्नुहाेस् ।
उपाय -७
पाठ्यपुस्तकका लेखकले सोच्ने जसरी पाठ्यपुस्तक पढ्नुहाेस् / सोच्नुहाेस् । तपाईंको काम पाठ्यपुस्तकका लेखकले सोचे जसरी सोच्नु हो । उदाहरणका लागि लेखकको जस्तो अभिनय गर्नुहाेस् र कक्षाका अरू विद्यार्थीलाई विषयवस्तुका मुख्य अंशको व्याख्या गर्नुहाेस् ।
उपाय -८
कक्षाको समयलाई उक्त कोर्सको मुख्य धारणा र सिद्धान्त उपयोग गरेर उक्त कक्षाको विषयवस्तुभित्र मात्रै रहेर सोच्ने अभ्यास गर्ने समयका रूपमा लिनुहाेस् । कक्षाकोठाको पछिल्ला बेन्चमा निष्क्रिय भएर बसेर वर्षाको पानी टाउकामा खसे जसरी ज्ञान तपाईंको टाउकामा खस्छ भनेर नबस्नुहाेस् । यस्तो हुँदैन् ।
उपाय -९
आफूले सिकेका कुराहरूलाई तपाईं आफ्नो जीवनका विभिन्न सवाल, समस्या र व्यवहारमा सँगै जोडेर हेर्ने गर्नुहाेस् । यदि तपाईंले सिकेका कुराहरूलाई आफ्नो जीवनसँग जोड्न सक्नुहुन्न भने तपाईंले बुझ्नुहुन्न ।
उपाय -१०
तपाईं आफ्नो कमजोरी पत्ता लगाउनुहाेस् । सम्भव भएसम्म ती कमजोरी सुधार्न प्रयास गर्नुहाेस् । आफ्नो कमजोरी पहिचान गर्नु र कमजोरीलाई सुधार्नु तपाईंको सबल पक्ष हो ।
उपाय -११
आफूले पढेका कुरा कक्षामा अरु साथीहरुलाई बुझाउन सक्छु कि सक्दिन भनेर आफैलाई प्रश्न गर्नुहाेस् । । यदि तपाई सक्नुहुन्न भने तपाईंले राम्रोसँग बुझेको छैन भन्ने सम्झनुहाेस् ।
उपाय -१२
सुरुसुरुका कक्षामा कोर्सका मुख्य मुख्य धारणा बुझ्न खोज्नुहाेस्। उदाहरणका लागि जीवविज्ञानको विषयमा सर्वप्रथम आफ्नै मौलिक शब्दमा जीवविज्ञानलाई बुझ्न र व्याख्या गर्न खोज्नुहाेस् । त्यसपछि त्यो परिभाषालाई पछाडि पढ्दै गएका विषयवस्तुसँग जोडेर बुझ्न थाल्नुहाेस् । कुनै पनि विषयका आधारभूत धारणाहरू ती विषयका प्रायः सबै पाठका लागि आधार हुन्छन् ।
उपाय -१३
नबुझेका कुरा सिलसिलेवर रूपमा सधैं सोध्ने गर्नुहोस् । शिक्षकलाई अझ व्याख्या गर्न र थप उदाहरण दिन भन्नुहाेस् । यदि तपाईं सिकेको कुराको उदाहरण दिन सक्नुहुन्न भने तपाईं आफूले सिकेका कुरा आफ्नो जीवनसँग जोड्न सक्नुहुन्न ।
उपाय -१४
कक्षाकोठामा आउनुभन्दा अघि अघिल्लो दिन पढेका कुराहरूको मुख्य-मुख्य बुँदाहरूबारे मौखिक वा लिखित रूपमा आफूले आफैलाई जाँच्नुहाेस् । यदि तपाईंले अघिल्लो दिन पढेका कुराहरूको मुख्य-मुख्य बुँदाको सारांश निकाल्न सक्नुभएन भने तपाईंले कुरा राम्रो बुझ्नु भएनछ भन्ने ठान्नुहाेस् ।
उपाय -१५
म प्रस्ट भइरहेको छु ? ठीक छु, यथार्थ छु, तार्किक छु ? पाठका महत्वपूर्ण कुराहरुलाई ध्यान दिएको छु ? यसैगरी तपाईं आफूलाई परीक्षण गर्न सिक्नुहाेस् ।
उपाय -१६
पाठ्यपुस्तक अथवा अन्य अध्ययन सामग्री पढेर सारांश लेख्ने प्रयास गर्नुहाेस् । आफ्नो प्रगति बुझ्ने विभिन्न प्रश्न बनाउनुहाेस् र आफैँ उत्तर खोज्नुहाेस् ।
उपाय -१७
तपाईं आफ्नो सुनाइ क्षमतालाई बारम्बार मूल्याङ्कन गर्नुहाेस् । तपाईं कक्षामा ध्यानपूर्वक सुन्न सक्नुहुन्छ ? तपाईं शिक्षकले भनेका कुराहरू आफ्नै भाषामा बुझ्न सक्नुहुन्छ ? पाठमा भएका मुख्य बुँदाहरूलाई व्याख्या गर्न सक्नुहुन्छ ? आफै बारम्बार मूल्याङ्कन गर्नुहाेस् ।
उपाय -१८
तपाईं आफ्नो पढाइलाई बारम्बार मूल्याङ्कन गर्नुहोस् । पाठ्यपुस्तक राम्ररी पढिरहनुभएको छ ? तपाईंले पढेपछि प्रश्न पनि सोध्नुहुन्छ ? तपाईं के बुझ्नुहुन्छ र के बुझ्नु हुँदैन् भन्ने कुराको हेक्का गर्नुहाेस् ? त्यति कुराको हेक्का राख्न सक्नु भएको छ भनेमात्र तपाईंले पढेको कुरा राम्रोसँग बुझ्नु भएको छ भन्ने थाहा पाउनुहोस् ।
- जीवन परिवर्तन आफैबाट सम्भव छ । अरुकाे भरमा नपराैँ । इच्छाशक्ति बढाउने काेशिस गराैँ ।
Apr 9, 2024
Apr 9, 2024
Apr 9, 2024